หลายคนคงเคยสงสัยใช่ไหมครับว่า “ฟันเราก็เคยอุดรักษาเรียบร้อยแล้ว ทำไมวันดีคืนดีถึงแตก หลุด หรือเคี้ยวแล้วเจ็บขึ้นมาอีก?” ทั้งที่คิดว่าการอุดฟันจะช่วยให้ฟันซี่นั้นกลับมาแข็งแรงสมบูรณ์เหมือนเดิมตลอดไป
วันนี้ คลินิกทันตกรรมคูณ อุบลราชธานี จะพามาเจาะลึกสาเหตุที่ฟันอุดมีโอกาสแตกซ้ำ พร้อมแนะนำวิธีดูแลรักษาฟันอุดของคุณให้อยู่ได้ยาวนานที่สุดครับ
1. ทำไมฟันอุดถึงแตกหรือร้าวซ้ำได้?
แม้ว่าวัสดุอุดฟันในปัจจุบันจะมีคุณภาพสูงและยึดแน่นกับเนื้อฟันได้ดี แต่ความจริงก็คือ ฟันที่ถูกอุดไปแล้วจะมีความแข็งแรงลดลงกว่าฟันธรรมชาติ เนื่องจากเนื้อฟันเดิมบางส่วนได้ถูกกำจัดออกไปเพราะการรอยพุ
โดยเฉพาะ “ฟันกราม” ซึ่งเป็นฟันหลักที่ใช้บดเคี้ยวอาหาร หากต้องรับแรงกดและแรงกระแทกเป็นประจำ จุดเชื่อมต่อระหว่างวัสดุอุดกับเนื้อฟันธรรมชาติก็มีโอกาสที่วัสดุจะบิ่น แตก หลุด หรือทำให้เนื้อฟันรอบๆ เกิดรอยแตกร้าวตามมาได้
2. 5 อาหารยอดฮิต ตัวการทำฟันอุดแตก
พฤติกรรมการทานอาหารคือปัจจัยสำคัญที่สุด หากคุณชอบเคี้ยวอาหารแข็งๆ หรือกรอบๆ เหล่านี้บ่อยๆ อาจกำลังเพิ่มความเสี่ยงให้ฟันอุดเสียหายโดยไม่รู้ตัว:
- หมูกรอบ: โดยเฉพาะชิ้นที่ทอดจนหนังแข็ง หรือติดกระดูกอ่อน
- น้ำแข็ง: การชอบเคี้ยวน้ำแข็งก้อนใหญ่ๆ ก่อให้เกิดแรงกระแทกบนฟันอย่างรุนแรง
- ผลไม้ดิบเนื้อแข็ง: เช่น มะม่วงเปรี้ยวดิบ มะกอก หรือพุทรา
- ถั่วแข็งชนิดต่างๆ: เช่น ถั่วอัลมอนด์ เม็ดมะม่วงหิมพานต์ หรือถั่วลิสงทอด
- กระดูกอ่อนหรือก้างปลา: แรงกดจากการพยายามเคี้ยวให้ขาดทำให้ฟันร้าวได้ง่าย
3. “ฟันร้าว” ภัยเงียบอันตรายที่อาจต้องจบด้วยการถอนฟัน!
สิ่งที่ทันตแพทย์กังวลมากกว่าการที่วัสดุอุดฟันแตก คือ การเกิดรอยร้าวซ่อนอยู่ใต้เนื้อฟัน
- หากวัสดุอุดแตก หรือเนื้อฟันส่วนบนแตก: ทันตแพทย์ยังสามารถแก้ไขได้ด้วยการอุดฟันใหม่ ทำอินเลย์/ออนเลย์ (Inlay/Onlay) หรือทำครอบฟัน
- หากเกิดรอยร้าวลึกถึงรากฟัน: กรณีนี้วัสดุอาจจะไม่แตกให้เห็นภายนอก แต่รอยร้าวจะปริลึกลงไปในเนื้อฟันจนถึงรากฟัน ซึ่งทำให้เกิดอาการปวด เสียวฟันเวลาเคี้ยว และเมื่อรอยร้าวลงลึกถึงรากฟันแล้วจะไม่สามารถอุดหรือรักษาไว้ได้ จำเป็นต้องถอนฟันออกเพียงสถานเดียว
4. วิธีดูแลฟันอุดให้อยู่กับเราไปนานๆ
เพื่อไม่ให้ต้องเสียฟันธรรมชาติไปก่อนวัยอันควร ควรดูแลฟันที่เคยอุดไว้ด้วยวิธีง่ายๆ ดังนี้:
- เลี่ยงการใช้ฟันรับแรงกดมากๆ: พยายามหลีกเลี่ยงการเคี้ยวของแข็งจัด และกระจายการเคี้ยวอาหารให้เท่ากันทั้งสองข้าง
- สังเกตอาการผิดปกติ: หากเคี้ยวอาหารแล้วรู้สึกเจ็บแปร๊บ เสียวฟันเมื่อทานของร้อน/เย็น หรือรู้สึกว่าวัสดุอุดฟันสะดุด ไม่เรียบ ให้รีบมาพบทันตแพทย์
- ตรวจสุขภาพฟันทุก 6 เดือน: ให้หมอฟันช่วยเช็คสภาพวัสดุอุดฟันและตรวจหาสัญญาณรอยร้าวระยะเริ่มต้น