สวัสดีค่ะคุณแม่ๆ ชาวอุบลฯ ทุกท่าน วันนี้ขอชวนมาคุยเรื่องใกล้ตัวแต่สำคัญมากสำหรับเจ้าตัวเล็กที่บ้านอย่างเรื่อง “โรคฟันผุในเด็ก” กันค่ะ
หลายครั้งที่คุณแม่พาลูกน้อยมาหาหมอที่คลินิกด้วยความกังวลใจ เพราะเห็นคราบสีขาวขุ่นติดอยู่ที่ฟันน้ำนมของลูก เช็ดเท่าไหร่ก็ไม่ออก แปรงฟันก็แล้วแต่ยังอยู่ คุณแม่หลายคนเข้าใจผิดคิดว่าเป็นแค่คราบนมที่ติดแน่น… แต่ความจริงแล้ว นั่นคือ “สัญญาณเตือนระยะแรกสุดของฟันผุ” ค่ะ!
วันนี้เราลองมาทำความเข้าใจต้นตอของปัญหานี้ พร้อมวิธีรับมือแบบเข้าใจง่ายๆ เพื่อปกป้องรอยยิ้มสวยๆ ของลูกน้อยกันนะคะ
3 ตัวการหลัก ที่ทำให้ฟันน้ำนมของลูกผุ
การที่ฟันซี่เล็กๆ จะผุได้นั้น ไม่ได้เกิดขึ้นลอยๆ ค่ะ แต่เกิดจาก 3 ปัจจัยหลักที่ทำงานร่วมกันในช่องปากของลูก:
- ตัวฟันของเด็ก: ฟันน้ำนมมีความแข็งแรงน้อยกว่าฟันแท้ ทำให้ผิวเคลือบฟันถูกทำลายได้ง่ายกว่า
- แบคทีเรีย (จุลินทรีย์) ในช่องปาก: เป็นเชื้อที่มีอยู่ตามธรรมชาติในปากของทุกคน แต่จะสะสมมากขึ้นหากทำความสะอาดไม่ทั่วถึง
- อาหารกลุ่มแป้งและน้ำตาล: ไม่ว่าจะเป็นนม ขนม หรืออาหารมื้อหลัก แบคทีเรียในช่องปากจะนำแป้งและน้ำตาลเหล่านี้ไปย่อยและ “สร้างกรด” ออกมา ซึ่งกรดตัวนี้แหละค่ะที่เป็นตัวการละลายแคลเซียมและฟอสเฟตออกจากผิวเคลือบฟัน จนฟันค่อยๆ กร่อนและผุในที่สุด
ข้อควรระวังเพิ่มเติม: คราบจุลินทรีย์ที่เกาะอยู่บนฟันไม่ได้ทำให้เกิดแค่ฟันผุอย่างเดียวนะคะ แต่ยังเป็นสาเหตุของ “โรคเหงือกอักเสบ” ในเด็กได้อีกด้วย ทำให้ลูกมีอาการเหงือกบวม แดง และเลือดออกง่ายเวลาแปรงฟันค่ะ

เช็กระยะความรุนแรงของฟันผุในเด็ก ลูกเราอยู่ขั้นไหนแล้ว?
โรคฟันผุไม่ได้ปุบปับเป็นรูโบ๋ในวันเดียวนะคะ แต่จะค่อยๆ ลุกลามไปตามชั้นของฟัน แบ่งออกเป็น 4 ระยะ ดังนี้ค่ะ:
| ระยะของฟันผุ | ลักษณะที่สังเกตเห็น | อาการของลูกน้อย |
| 1. ระยะเริ่มแรก | เห็นเป็น จุดหรือปื้นสีขาวขุ่น บนผิวฟัน เช็ดหรือแปรงไม่ออก | ยังไม่มีอาการเจ็บปวด (เป็นระยะที่แก้ไขได้ง่ายที่สุด!) |
| 2. ระยะลุกลามชั้นผิวเคลือบฟัน | จุดสีขาวขุ่นเริ่มเปลี่ยนเป็น สีน้ำตาลหรือสีดำ | ยังไม่ปวดมาก แต่ผิวฟันเริ่มขรุขระและเป็นรูตื้นๆ |
| 3. ระยะลุกลามถึงชั้นเนื้อฟัน | รูผุขยายกว้างและลึกลงไปในเนื้อฟัน | ลูกจะเริ่มมีอาการ เสียวฟัน และปวดฟัน เวลาเคี้ยวอาหารหรือดื่มน้ำเย็น |
| 4. ระยะลุกลามถึงโพรงประสาทฟัน | ฟันผุทะลุลึกถึงเส้นประสาทฟัน | ปวดฟันรุนแรง อาจมีเหงือกบวม เป็นตุ่มหนอง และเสี่ยงต่อการติดเชื้อ |
วิธีดูแลและป้องกันฟันผุในเด็ก ฉบับคุณแม่มือโปร
1. คุณพ่อคุณแม่ต้องช่วยแปรงฟันให้ลูก
ในเด็กเล็ก กล้ามเนื้อมือและทักษะการควบคุมทิศทางยังไม่สมบูรณ์พอที่จะแปรงฟันให้สะอาดหมดจดได้ด้วยตัวเองค่ะ หน้าที่สำคัญจึงอยู่ที่คุณพ่อคุณแม่ที่จะต้อง แปรงฟันให้ลูก หรือหากลูกโตพอที่จะแปรงเองได้แล้ว คุณแม่ก็ควร “ตรวจซ้ำและแปรงเก็บรายละเอียด” ให้สะอาดทุกซี่ โดยเฉพาะบริเวณคอฟันและร่องฟันกราม
2. พาลูกพบทันตแพทย์ทันทีที่เห็นคราบขาวขุ่น
อย่ารอให้ลูกบ่นปวดฟันหรือเห็นรูสีดำก่อนนะคะ หากแปรงฟันให้ลูกแล้วสังเกตเห็นคราบขาวขุ่น ให้รีบพามาพบทันตแพทย์ทันที เพราะในระยะเริ่มต้นนี้ คุณหมอสามารถช่วยยับยั้งการผุได้ด้วย “การเคลือบฟลูออไรด์” เพื่อคืนแร่ธาตุกลับสู่ผิวฟัน หยุดยั้งไม่ให้ฟันผุลุกลามลงลึกไปถึงชั้นเนื้อฟันหรือประสาทฟันค่ะ
3. ปรับพฤติกรรมการกินและดื่มนม
- ฝึกให้ลูกเลิกมื้อดึก หรือเลิกหลับคาขวดนม เมื่อฟันน้ำนมเริ่มขึ้น
- จำกัดช่วงเวลาการทานขนมหวานและน้ำหวาน ไม่ให้ทานจุบจิบตลอดทั้งวัน เพื่อให้ช่องปากมีเวลาปรับสมดุลความเป็นกรด-ด่าง
- ดื่มน้ำเปล่าตามหลังมื้ออาหารหรือนมทุกครั้ง เพื่อช่วยชะล้างคราบอาหาร
พาลูกตรวจสุขภาพฟันครั้งแรกที่ไหนดีในอุบลราชธานี?
การพาลูกมาหาหมอฟันตั้งแต่ยังไม่มีอาการปวด เป็นการสร้างประสบการณ์ที่ดีและทำให้ลูกไม่กลัวการทำฟันในอนาคตค่ะ
หากคุณแม่กำลังมองหาคลินิกทำฟันสำหรับเด็กที่บรรยากาศอบอุ่น เป็นกันเอง คุณหมอใจดีและเข้าใจธรรมชาติของเด็กเล็ก สามารถพาลูกน้อยเข้ามาปรึกษาได้ที่ คลินิกทันตกรรมคูณ (Koon Dental Clinic) จ.อุบลราชธานี หมอฟันเด็ก อุบล นะคะ คลินิกของเราตั้งอยู่เดินทางสะดวกบนถนนชยางกูร พร้อมดูแลตั้งแต่การตรวจสุขภาพช่องปาก การสอนแปรงฟันที่ถูกวิธี ไปจนถึงการเคลือบฟลูออไรด์ป้องกันฟันผุอย่างอ่อนโยนค่ะ
ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายคิวตรวจฟันล่วงหน้า:
- สถานที่: คลินิกทันตกรรมคูณ (ถ.ชยางกูร อ.เมือง จ.อุบลราชธานี)
- บริการแนะนำ: ตรวจฟันเด็ก เคลือบฟลูออไรด์ เคลือบหลุมร่องฟัน อุดฟันน้ำนม ถอนฟัน รักษารากฟันน้ำนม ขูดหินปูน โรคเหงือก