ฟันแท้ของเด็กจะเริ่มขึ้นตอนอายุประมาณเท่าไหร่
ฟันแท้ของเด็กจะเริ่มขึ้นตอนอายุประมาณ 6 ปี โดยจะเริ่มจากฟันกรามซี่แรก (ฟันกรามหน้าล่าง) ก่อนที่จะมีฟันแท้ซี่อื่นๆ ขึ้นมาเพิ่มเติมตามลำดับ
ส่วนฟันน้ำนมจะเริ่มหลุดออกจากช่องปากเมื่อเด็กอายุประมาณ 6-7 ปี และจะหลุดหมดในช่วงอายุ 11-13 ปี ขึ้นอยู่กับแต่ละคน โดยทั่วไปแล้ว ฟันน้ำนมจะหลุดทั้งหมดเมื่อเด็กอายุประมาณ 12 ปี
การหลุดของฟันน้ำนมจะช่วยให้ฟันแท้ที่มีขนาดใหญ่ขึ้นมาแทนที่ฟันน้ำนมอย่างเหมาะสม
การดูแลฟันแท้เด็กๆ
การดูแลฟันแท้ของเด็กที่ขึ้นมาแทนฟันน้ำนมให้แข็งแรงและไม่มีฟันผุสามารถทำได้โดยปฏิบัติตามคำแนะนำเหล่านี้:
- แปรงฟันอย่างถูกวิธี:
- แนะนำให้เด็กแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง คือหลังตื่นนอนและก่อนนอน โดยใช้แปรงฟันที่มีขนอ่อนและยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ (ฟลูออไรด์ช่วยป้องกันฟันผุ)
- สำหรับเด็กที่มีฟันน้ำนมและฟันแท้ร่วมกัน ควรใช้แปรงฟันที่เหมาะสมกับขนาดของปากและฟันของเด็ก
- ใช้ไหมขัดฟัน:
- ควรเริ่มให้เด็กใช้ไหมขัดฟันเมื่อฟันแท้เริ่มติดกัน เพื่อช่วยขจัดเศษอาหารและคราบแบคทีเรียที่แปรงฟันไม่สามารถทำความสะอาดได้
- การใช้ไหมขัดฟันจะช่วยลดโอกาสในการเกิดฟันผุระหว่างฟัน
- หลีกเลี่ยงขนมหวานและน้ำอัดลม:
- ลดการบริโภคขนมหวานและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง เช่น น้ำอัดลม เพราะน้ำตาลจะเป็นอาหารของแบคทีเรียที่ทำให้เกิดฟันผุ
- หากเด็กอยากทานขนมหวานหรือดื่มน้ำหวาน ควรให้ดื่มน้ำเปล่าหรือแปรงฟันหลังจากนั้นทันที
- การตรวจฟันโดยทันตแพทย์:
- พาเด็กไปตรวจสุขภาพฟันกับทันตแพทย์เป็นประจำทุก 6 เดือน เพื่อตรวจหาฟันผุหรือปัญหาฟันอื่นๆ ที่อาจเกิดขึ้นและป้องกันได้ตั้งแต่เนิ่นๆ
- ทันตแพทย์อาจแนะนำการทำเคลือบฟลูออไรด์เพื่อเสริมความแข็งแรงของฟันแท้
- สอนให้เด็กเข้าใจการดูแลฟัน:
- ควรสอนเด็กให้รู้จักการดูแลฟันของตัวเองตั้งแต่เล็ก เช่น การแปรงฟันอย่างถูกต้อง การหลีกเลี่ยงการกินขนมหวานมากเกินไป และการไปหาหมอฟันอย่างสม่ำเสมอ
การดูแลฟันตั้งแต่เด็กจะช่วยให้ฟันแท้แข็งแรง ปราศจากฟันผุ และสามารถใช้งานได้ยาวนานจนถึงวัยผู้ใหญ่ค่ะ
จะสังเกตุได้อย่างไรว่าเด็กอาจจะเริ่มมีฟันผุ
การสังเกตว่าเด็กอาจเริ่มมีฟันผุนั้นสามารถทำได้จากสัญญาณต่างๆ ที่อาจปรากฏออกมาในช่วงแรกๆ ต่อไปนี้คือสิ่งที่สามารถสังเกตได้:
- มีคราบหรือจุดสีขาวบนฟัน:
- ฟันที่เริ่มผุมักจะมีจุดสีขาวหรือคราบที่บริเวณผิวฟัน โดยเฉพาะตามแนวเหงือกหรือร่องฟัน จุดสีขาวนี้อาจเกิดจากการที่แร่ธาตุในฟันถูกทำลาย ซึ่งเป็นสัญญาณของการเริ่มต้นของฟันผุ
- ฟันมีสีคล้ำขึ้น:
- ถ้าฟันเริ่มมีสีเหลืองหรือสีน้ำตาล หรือมีจุดดำๆ บนฟัน อาจเป็นสัญญาณของฟันผุที่เริ่มก่อตัวขึ้น การผุจะทำให้สีของฟันเปลี่ยนไปจากปกติ
- เด็กบ่นว่ามีอาการเจ็บฟัน:
- หากเด็กบ่นว่าเจ็บฟันเวลาทานอาหารหรือดื่มน้ำ (โดยเฉพาะอาหารหรือเครื่องดื่มที่ร้อนหรือเย็น) อาจแสดงว่าเคยมีการผุที่ทำให้เนื้อฟันเกิดการเสื่อมสภาพ และสัมผัสสารอาหารทำให้เกิดอาการเจ็บปวด
- มีรอยแตกหรือรูในฟัน:
- ฟันที่ผุอาจมีรูหรือรอยแตกในบริเวณที่ผุ ซึ่งมักจะเกิดในฟันกรามซี่หลัง ฟันกรามมักมีร่องลึกที่อาหารอาจเข้าไปสะสมและทำให้ฟันผุ
- มีอาการเหม็นจากปาก:
- หากเด็กมีอาการปากเหม็นอย่างต่อเนื่อง ถึงแม้ว่าจะดูแลการแปรงฟันอย่างดี อาจเป็นสัญญาณของฟันผุที่ทำให้เกิดการสะสมของแบคทีเรียที่ฟันและเหงือก
- เหงือกบวมและเลือดออกง่าย:
- หากเหงือกบวม หรือมีเลือดออกเมื่อแปรงฟัน อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อที่ฟัน ซึ่งเกิดจากการสะสมของคราบจุลินทรีย์หรือฟันผุ
ถ้าพบอาการเหล่านี้ ควรพาเด็กไปพบทันตแพทย์เพื่อการตรวจรักษาและป้องกันไม่ให้ฟันผุเพิ่มขึ้น การรักษาฟันผุในระยะเริ่มแรกจะช่วยป้องกันปัญหาฟันผุที่รุนแรงในอนาคตค่ะ

ฟันแท้ผุในเด็ก ทันตแพทย์จะมีวิธีรักษาแบบไหนบ้าง
การรักษาฟันแท้ผุในเด็กจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของฟันผุ และอายุของเด็ก ทันตแพทย์จะพิจารณาวิธีการรักษาที่เหมาะสมเพื่อลดผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของฟันและสุขภาพช่องปากของเด็ก ดังนี้:
1. การขูดและเติมฟัน (Fillings)
- กรณีฟันผุในระยะเริ่มต้นหรือปานกลาง: ทันตแพทย์จะทำการขูดเนื้อฟันที่ผุออก จากนั้นเติมวัสดุฟิลลิ่ง (วัสดุที่ใช้เติมฟันที่ผุ) เพื่อปิดรูที่เกิดจากการผุ ฟิลลิ่งสามารถใช้วัสดุหลากหลายประเภท เช่น วัสดุคอมโพสิตหรือวัสดุอะมัลกัม ซึ่งวัสดุเหล่านี้จะช่วยเสริมสร้างฟันให้แข็งแรงและฟันดูเป็นธรรมชาติ
2. การครอบฟัน (Crowns)
- กรณีฟันผุรุนแรงหรือมีการสึกหรอมาก: หากฟันผุทำให้ฟันสูญเสียเนื้อฟันไปมากจนไม่สามารถรักษาด้วยการกรอกฟันได้ ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ทำการครอบฟัน (crown) ซึ่งเป็นการครอบฟันทั้งซี่เพื่อปกป้องและเสริมความแข็งแรงให้ฟันที่ผุ ทันตแพทย์อาจใช้วัสดุที่เหมาะสม เช่น เซรามิก หรือโลหะ ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของฟันและความต้องการของผู้ป่วย
3. การรักษารากฟัน (Pulp Therapy)
- กรณีที่ฟันผุถึงเนื้อในของฟัน (รากฟัน): หากฟันผุลึกจนทำให้มีการอักเสบหรือการติดเชื้อในเนื้อฟัน (เยื่อหุ้มฟันหรือ pulp) ทันตแพทย์อาจทำการรักษารากฟัน (pulpotomy) โดยการเอาเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อออกแล้วเติมวัสดุปิดช่องทางรากฟัน หรือในบางกรณีที่รุนแรง อาจจำเป็นต้องทำการถอนฟัน
4. การถอนฟัน
- กรณีฟันผุรุนแรงและไม่สามารถรักษาได้: หากฟันผุมีความเสียหายมากและไม่สามารถรักษาได้อีกต่อไป ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ถอนฟันเพื่อป้องกันการติดเชื้อที่อาจกระจายไปยังฟันหรือเหงือกข้างเคียง
5. การเคลือบฟลูออไรด์ (Fluoride Treatment)
- กรณีฟันผุในระยะเริ่มต้น: ทันตแพทย์อาจทำการเคลือบฟลูออไรด์บนฟัน เพื่อช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงให้กับฟันและป้องกันการผุที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ฟลูออไรด์จะช่วยทำให้ฟันต้านทานการเกิดฟันผุได้ดียิ่งขึ้น
6. การให้คำแนะนำเกี่ยวกับการดูแลช่องปาก
- ทันตแพทย์จะให้คำแนะนำเกี่ยวกับการดูแลช่องปากอย่างถูกวิธี เช่น การแปรงฟันที่ถูกต้อง การใช้ไหมขัดฟัน และการหลีกเลี่ยงอาหารหรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง เพื่อช่วยป้องกันการผุในอนาคต
การรักษาฟันแท้ผุในเด็กจะพิจารณาตามสถานการณ์และความเหมาะสมกับเด็กแต่ละคน โดยมุ่งหวังให้เด็กได้รับการรักษาที่ดีที่สุดและป้องกันปัญหาฟันผุต่อไปในอนาคตค่ะ
ฟันแท้ผุในเด็กผุจนต้องรักษารากฟัน ฟันจะใช้งานได้ปกติหรือไม่
ฟันที่ได้รับการรักษารากฟัน (pulpotomy) แม้จะได้รับการรักษาจากฟันผุรุนแรงแล้ว ก็ยังสามารถใช้งานได้ปกติในชีวิตประจำวัน แต่ก็มีบางจุดที่ต้องพิจารณา:
1. ฟันจะยังคงใช้งานได้ปกติ:
- หลังการรักษารากฟัน ฟันจะได้รับการเติมวัสดุเสริมและการครอบฟัน (crown) เพื่อป้องกันไม่ให้ฟันแตกหรือชำรุดจากการใช้งาน ฟันจะสามารถใช้งานได้เหมือนฟันปกติในการบดเคี้ยวอาหาร
2. ความแข็งแรงของฟัน:
- ฟันที่ได้รับการรักษารากฟันจะมีความแข็งแรงน้อยกว่าฟันแท้ที่ยังไม่ผุ เพราะการรักษารากฟันทำให้เนื้อฟันบางส่วนถูกกำจัดออกไป และวัสดุที่ใช้เติมในฟันอาจจะไม่ทนทานเท่าฟันแท้ที่มีเนื้อฟันสมบูรณ์
- การครอบฟัน (crown) จะช่วยเสริมความแข็งแรงและป้องกันการแตกหักของฟันในระหว่างการใช้งาน
3. การติดเชื้อหรือปัญหาฟันในอนาคต:
- หากการรักษารากฟันไม่สมบูรณ์ หรือฟันได้รับการใช้งานที่มากเกินไป อาจเกิดปัญหาหรือการติดเชื้อซ้ำได้ จึงจำเป็นต้องติดตามผลการรักษาอย่างใกล้ชิดกับทันตแพทย์
4. การดูแลฟันหลังการรักษา:
- การรักษาฟันที่ได้รับการรักษารากฟันต้องการการดูแลเพิ่มเติม เช่น การหลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารแข็งหรือเหนียวในช่วงแรกหลังการรักษา และการดูแลช่องปากอย่างดี เช่น การแปรงฟันอย่างถูกวิธีและการใช้ไหมขัดฟันเพื่อป้องกันการสะสมของคราบจุลินทรีย์ที่อาจทำให้ฟันผุใหม่ได้
สรุป:
ฟันที่ได้รับการรักษารากฟันสามารถใช้งานได้ปกติ แต่ต้องได้รับการดูแลและบำรุงรักษาอย่างดีเพื่อให้ฟันมีอายุการใช้งานที่ยาวนาน และหลีกเลี่ยงปัญหาฟันในอนาคตค่ะ